Eş anlamlı kelimeler nedir?
Kısa cevap: Yazılışları ve okunuşları farklı, anlamları aynı olan kelimelere eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler denir. Örnek: cevap – yanıt, okul – mektep.
Eş anlamlı ile yakın anlamlı arasındaki fark
Eş anlamlı kelimeler bir cümlede birbirinin yerine konduğunda anlam değişmez. Yakın anlamlı kelimeler ise benzer bir anlam taşır ama aralarında küçük bir fark vardır; her cümlede yer değiştiremezler.
Eş anlamlı
Soruya doğru cevap verdi. = Soruya doğru yanıt verdi.
Yakın anlamlı
Partide çok neşeliydi. ≠ Ömrü boyunca neşeli yaşadı. Uzun süreli hâl için mutlu daha uygundur.
Bu yüzden sitede her kelimenin sayfasında eş anlamlılar ve yakın anlamlılar ayrı kutularda gösterilir. Örnek: mutlu, cesur.
Eş anlamlılık bağlama göre değişir
Çok anlamlı bir kelimenin eş anlamlısı, cümledeki anlamına göre değişir. “Kızgın” kelimesi “öfkeli” anlamında kullanıldığında eş anlamlısı öfkelidir; “çok ısınmış” anlamında kullanıldığında ise öfkeli yerine kullanılamaz: “kızgın tava” denir, “öfkeli tava” denmez. Ayrıntı için: kizgin.
Eş anlamlıların kökeni
Türkçedeki eş anlamlı çiftlerin pek çoğunda kelimelerden biri Türkçe, diğeri başka bir dilden (çoğunlukla Arapça veya Farsça) gelmiştir. Eski kökenli kelime genellikle daha resmî ya da edebî bir tondadır.
Eş anlamlılar ve anlatım bozukluğu
Eş anlamlı iki kelimeyi aynı cümlede birlikte kullanmak gereksiz tekrar yaratır ve anlatım bozukluğuna yol açar. Kelimelerden biri çıkarıldığında anlam değişmiyorsa, o kelime gereksizdir.
- ✗ Sınavda başarılı ve muvaffak oldu.
- ✓ Sınavda başarılı oldu.
- ✗ Toplantıya yaklaşık on kişi kadar geldi.
- ✓ Toplantıya yaklaşık on kişi geldi.
Bu konuyu oyunla çalışmak için: Anlatım bozukluğunu yakala.
Eş anlamlı ve zıt anlamlı
Zıt (karşıt) anlamlı kelimeler birbirinin tersini anlatır: mutlu – mutsuz, zor – kolay. Eş anlamlılarla karıştırılmaması için örnek: hızlı zıt anlamlısı.
Kendini dene
Kısa test: cümledeki gereksiz eş anlamlı tekrarını bul.
Daha fazla alıştırma: eş anlamlı kelime etkinlikleri · tüm oyunlar